Woman’s Love Life

Acht liederen voor mezzosopraan en piano
teksten uit diverse bronnen, muziek van Ymkje de Boer (2013-2014)
Toen ik in 2013 de wereldberoemde liederencyclus Frauenliebe und -leben van Robert Schumann uit 1840 weer eens live hoorde, kon ik het niet meer aan. Wat een afschuwelijk rolbevestigende teksten en zo mierzoet! Best mooie muziek, als je ervan houdt (en ik hou van het romantische lied!), maar… dit kan toch beter! Nu wil ik me niet met Schumann meten, maar er zijn zoveel interessantere teksten over hoe vrouwen de liefde en het leven beleven beschikbaar – en dat was zeker ook al zo in zijn tijd! Ik ging op onderzoek uit en vond al snel geschikte teksten uit verschillende tijdperioden, zowel uit de literatuur als de filosofie, allemaal geschreven door vrouwen en in een geval door een man als ‘ghostwriter’ van een vrouwelijk personage. Ik bewerkte en vertaalde ze waar nodig en zette ze eind 2013/begin 2014 op muziek voor mezzosopraan en piano.

Tip: lees tijdens het luisteren mee met de teksten (links op deze pagina kun je die openen/downloaden)!

De bronnen
Om mijn cyclus een ware ‘spiegelcompositie’ te laten zijn van de Schumann-cyclus, heb ik geprobeerd parallellen te vinden in de teksten die hij gebruikte (van Adelbert von Chamisso uit 1830) en die van mij. Waar Schumann start met de allereerste ontmoeting en de beginfase van de verliefdheid, begint mijn cyclus met een ode aan de liefde door Émilie du Châtelet (1706-1749, wis- en natuurkundige en publicist en vertaler tijdens de Verlichting). Ze heeft het daarbij ook over het gevaar van de liefde, want die maakt ons geluk afhankelijk van een ander. Precies over die afhankelijkheid en zelfs de versmelting en het verlies van zichzelf gaat de tekst die ik van Simone de Beauvoir (1908-1986) heb uitgekozen. Vervolgens komt Hildegard von Bingen (1098-1179) aan het woord die iets omschrijft dat doet denken aan het vrouwelijk orgasme.

When a woman is making love with a man,
a sense of heat in her brain,
which brings with it sensual delight…

Het vierde lied van Schumann gaat over het aangaan van de verbinding (via verloving). Mijn vierde lied gaat over vriendschap en is afkomstig uit een fictieve dialoog van Walter Savage Landor (1775-1864) waarin een (wellicht eveneens fictieve) volgelinge van Epicurus – een zekere Leontion – spreekt. In het vijfde lied van Schumann geeft de ik-persoon zich volledig over aan de echtgenoot en neemt zij afscheid van haar ‘zusters’. In mijn vijfde lied bezingt Mary Wollstonecraft (1759-1997) de onafhankelijkheid.

Independence I have long considered as the grand blessing of life,
the basis of every virtue;
and independence I will ever secure by contracting my wants,
though I were to live on a barren heath.

In het zesde lied keert Émilie du Châtelet nogmaals terug met adviezen over het houden van enige afstand tot je minnaar om teleurstellingen te voorkomen. In het zevende vertelt Epicuriste Leontion  over de situatie waarin de aanvankelijk gepassioneerde liefde overgaat in vriendschap. Je kunt nog steeds met elkaar omgaan als geliefden en het dan toch nog aardig hebben met elkaar. In het achtste lied van Schumann overlijdt de echtgenoot en blijft de vrouw alleen achter. In mijn slotlied neemt Belle van Zuylen (1740-1805) afscheid van een geliefde en kijkt zij weemoedig terug op een relatie die geëindigd is.

De opname
Mijn pianospelende vriend Henk de Regt en ik hebben in december 2014 en januari 2015 de acht liederen opgenomen. Deze opname staat nu in de audiospeler op deze pagina.