Rijk-beroemd

Lied voor gemengd kwintet of vijfstemmig gemengd koor
gedicht van Co Woudsma (2015), muziek van Ymkje de Boer (2015)
Vriend en dichter Co Woudsma schreef op mijn verzoek in 2015 een gedicht over het Epicurische thema rijkdom en roem, dat ik speciaal voor mijn kwintet Laagland Vocaal (naast mijzelf Vera Caland, Esther van der Panne, Diederick Koornstra en Alphons Rommelse) op muziek zou zetten. Zo gezegd, zo gedaan.

De oud-Griekse filosoof Epicurus was van mening dat rijkdom en roem tot de onnatuurlijke en niet-noodzakelijke behoeften van de mens behoorden. Mensen hunkeren er weliswaar soms naar: de een wat meer dan de ander. Maar die hunkering is ‘aangepraat’ en moet niet worden opgevolgd. Immers rijkdom en roem behoren tot die categorie van begeerten waarvan je nooit genoeg hebt. Er is altijd meer rijkdom en roem mogelijk. Daarmee zijn deze begeerten in feite onvervulbaar en blijven zij een bron van pijn. Zo keek Epicurus tegen begeerte aan: alleen wie zonder begeerte is, is zonder pijn en leidt dus een genotvol (lees: een zo pijnvrij mogelijk) leven. Zolang er nog verlangen is, is er geen waar genot. Kortom: leef sober en wees daarmee tevreden.

Co pakte de thematiek feilloos op: hij beschrijft in zijn gedicht hoe rijk je kunt zijn met eenvoudige dagelijkse waarnemingen en dat iedereen in feite beroemd is: iedereen staat wel ergens op beeld, niemand is immers veilig voor beveiligingscamera’s of internet.

Het gedicht interpreteer ik echter ook ironisch en melancholiek. Zie mij eens met mijn ‘rijkdom’ en met mijn ‘roem’… Verder dan wat vriendschap met anderen – voor Epicurus trouwens zo ongeveer de belangrijkste bron van geluk in het leven – zal ik het niet schoppen; daar zal ik het maar mee moeten doen – en dat is mij dan ook genoeg. Ik heb de tekst melancholisch getoonzet: als een oud Italiaans madrigaal over rouw en liefdesverdriet.

Tip: lees tijdens het luisteren mee met de teksten (links op deze pagina kun je die openen/downloaden)!

Het lied ging in première op een feest in maart 2016. We hebben het ook een aantal keren uitgevoerd in september 2016. Op deze pagina een video-opname van het Festival Klein Vocaal in Amsterdam op 18 september.