Adwaita Trio

Drie liederen voor vrouwenkoor of solisten
sonnetten van Johan Andreas dèr Mouw, muziek van Ymkje de Boer (2012)
Het Dèr Mouw Genootschap organiseert om de twee tot drie jaar een symposium rondom de dichter, taal- en letterkundige en filosoof Johan Andreas dèr Mouw (1863-1919). Ter gelegenheid van deze heropleving van aandacht voor Dèr Mouw heb ik drie sonnetten van deze dichter (ook bekend als ‘Adwaita’) op muziek gezet. Co Woudsma, zelf dichter en één van de oprichters van het genootschap, bezorgde mij daartoe eerst een selectie van sonnetten. Na bestudering heb ik er drie uitgekozen om te verklanken. Ze hebben met elkaar gemeen dat ze natuur en cultuur verbinden – of: innerlijke wereld en uiterlijke wereld. Deze thematiek heeft dichter Adwaita in mijn optiek gemeen met dichter Woudsma. Dèr Mouws streven was om dualiteit te ontstijgen. In deze gedichten zie je dat volgens mij ook duidelijk terug: het gaat steeds om natuur en cultuur (dat wat je als mens aantreft en dat wat je als mens zelf produceert) in een vloeiende overgang of verhouding tot elkaar.

Tip: lees tijdens het luisteren mee met de teksten (links op deze pagina kun je die openen/downloaden)!

In Nog hoorbaar, heel heel ver hoort en ziet de ik-persoon overal om zich heen verwijzingen naar muziek. De telegraafdraden zijn een notenbalk, de erop zittende zwaluwen genoteerde noten en de boogvormige maan een soort fermate. Natuur als cultuur en omgekeerd.

In Soms, als je ‘s winters legt de dichter de (magische!) relatie tussen de ontdekking van een bijzondere plek in het bos en een plotseling opkomende jeugdherinnering. Natuur in en buiten jezelf; geestelijk leven binnen en buiten tegelijk.

Waar Zwevend op winden waait de zee precies over gaat, is wat raadselachtig. Eerst beschrijft de dichter hoe de zee zout achterlaat in de kale, onbegroeide duinen en het doorsijpelende water daarachter juist zorgt voor bloemen in tuinen; daarna beschrijft hij hoe ‘de Godheid’ aarde bloemloos laat als er geen blijdschap is, maar juist verdriet, en ook hoe ‘Ze’ herrijst in de kunsten als het denken ‘tulpt en lovert, ruist en gloeit’. Een prachtige tekst, die nog wat te raden overlaat en in elk geval en ode aan de kunst en de filosofie lijkt te zijn. Natuur en cultuur zijn hier onlosmakelijk in elkaar verstrengeld.

In de audiospeler op deze pagina staat de opname die ik in januari 2016 maakte met de drie professionele zangeressen Ellen Valkenburg, Wendeline van Houten en Merlijn Runia. Wat mooi – bedankt, lieve dames! En bedankt, Dèr Mouwgenootschap voor de sponsoring!

De bedoeling is de liederen op het eerstvolgende Dèr Mouw-symposium (waarschijnlijk in 2019) ten gehore te brengen.